Als ik ben wat ik heb en ik verlies alles wat ik heb, wie ben ik dan?

Verlies & verandering

Van het ene op het andere moment kan je leven compleet veranderen. Dat kan zijn door een overlijden, maar ook door een scheiding, een diagnose, het verliezen van je baan, ziekte in het gezin of het ontdekken van een (familie)geheim.

Rouw is een gezonde en normale reactie op zo’n ingrijpende gebeurtenis, maar kan je ook behoorlijk overvallen. Je ervaart doorgaans een wirwar aan gevoelens en er is verlies van houvast.

Ineens is niets meer als voorheen. Wie ben je nog zonder de ander? Hoe moet dat zonder inkomen? Wat betekent het dat je (tijdelijk) niet kan werken? Welke gevolgen heeft het voor de kinderen? Je weg (weer) vinden in een nieuwe en veranderde wereld kost niet alleen tijd, maar ook veel energie. Rouwen is doorgaans hard werken!

Op je eigen manier rouwen

Iedereen rouwt op zijn of haar eigen manier. Mentaal, maar ook fysiek. De Belgische rouwdeskundige Manu Keirse vergelijkt rouw met een vingerafdruk: “de grote lijnen zijn herkenbaar, maar toch zijn twee vingerafdrukken nooit gelijk”.

Het kan fijn zijn om wat meer te weten over die “grote lijnen”, het kan je houvast bieden en voorkomt dat je gaat twijfelen aan je eigen gevoelens en gedachten. In mijn achterhoofd zitten altijd de rouwtaken van de heer Worden en het duaal-proces model van Stroebe en Schut. Ik vertel je er graag meer over als je daar behoefte aan hebt. Ik stip ze hier alvast kort aan.

Stap voor stap

In het kort geven de rouwtaken aan dat een rouwproces uit verschillende stappen bestaat. Deze stappen doorloopt iedereen op zijn of haar eigen tempo en ook de volgorde is voor iedereen anders. Ieder heeft zo dus zijn eigen rouwpad. Sommige taken kunnen stroef verlopen, hierbij kan je soms wel wat hulp gebruiken.

1. Besef van het verlies
2. Ervaren/doorleven van het verlies
3. Aanpassen en verder leven met het gemis
4. Investeren in nieuwe contacten en relaties

Heen en weer slingeren

Het duaal-proces model is een mooi woord voor de slingerbeweging bij rouw: het ene moment ben je bezig met het verlies en het andere moment met je herstel in een wereld die veranderd is.

Zo zak je misschien het ene moment helemaal weg in je verdriet en parkeer je dat gevoel op een ander moment om te kunnen functioneren in het dagelijks leven. De focus bij dit model ligt op de beweging: is die inderdaad? Ook laat het zien dat er niets mis hoeft te zijn met afleiding zoeken, ontkenning of vermijden. Mocht je dat al denken.

Samen kunnen we bekijken hoe bij jou of jullie die beweging eruit ziet. En hoe is dat bijvoorbeeld als mensen dicht om jou heen een andere beweging laten zien?

Zelf lezen, zien en luisteren

Er is genoeg te zien, luisteren en lezen op het gebied van verlies en verandering. Hier vind je een aantal tips. 

Podcast Babyverlies

Een podcast over stilgeboorte, miskraam en babyverlies.

Boek: Het rouwende brein

Neurowetenschapper Mary-Frances O’Connor geeft je inzicht in wat er gebeurt in onze hersenen wanneer we rouwen.

Documentaire: Waarom bleef je niet voor mij?

In deze documentaire vertellen vier kinderen, die tijdens de basisschool een ouder verloren aan zelfmoord, over de reis die zij aflegden vanaf het moment dat zij het nieuws hoorden.

Documentaire: Vroeg verloren

Schrijver en podcastmaker Liesbeth Rasker was tien jaar oud toen haar moeder stierf.

In Vroeg verloren onderzoekt ze de impact daarvan op haar leven. Een film over de dood, het verdriet, het verlangen dat allemaal uit de weg te gaan en wat er gebeurt als ontkennen niet langer gaat.

Documentaire: Overgave

Regisseur Marijn Frank verloor haar hartsvriendin Annemarie en heeft het moeilijk om daarna de draad van het leven weer op te pakken. Ze erfde de hardloopkleren van Annemarie en bereidt zich met hulp van trainer en coach Hesdy voor op de marathon van Berlijn.

TV: Klokhuis

4-delige serie van Het Klokhuis over doodgaan, afscheid nemen en rouwen.

Boek: Kinderen in spagaat

Over rouw na scheiding bij kinderen, door rouwdeskundige Leoniek van der Maarel.

Boek: Als kanker je gezin treft

Leoniek van der Maarel geeft in dit boek tips aan ouders die te maken hebben met kanker in hun gezin: bij een van de ouders of kinderen.

Podcast: Kinderen en palliatieve zorg

Wat voor invloed heeft een ongeneeslijke ziekte op het gezin? Hoe betrek je kinderen in dit proces en wat zijn valkuilen? Tanja van Roosmalen, verlies- en rouwtherapeut neemt je mee in de do’s en dont’s.